Các giai đoạn thi công nhà ở: Từ chuẩn bị móng đến hoàn thiện
Người xây nhà thường nghe 'xong móng', 'xong phần thô' hay 'đang hoàn thiện', nhưng mỗi nhà thầu có thể diễn đạt khác nhau. Muốn theo dõi chính xác, chủ nhà cần biết mỗi giai đoạn đã hoàn thành công tác nào và còn hạng mục ẩn nào phải kiểm tra.
Bài viết phân chia theo đầu việc và điểm nghiệm thu, không quy định số ngày thi công cứng cho mọi ngôi nhà. Với công trình có nền khó, nhà liền kề hoặc công năng đặc thù, kế hoạch phải được điều chỉnh bởi người phụ trách kỹ thuật.
Không thanh toán chỉ theo tên giai đoạn; nên gắn mốc với khối lượng, kết quả kiểm tra và biên bản được xác nhận.
1. Chuẩn bị công trường và phần nền móng
Giai đoạn chuẩn bị gồm kiểm tra mốc ranh, mặt bằng, an toàn, điện nước thi công và tình trạng công trình bên cạnh. Khi đào đất, cần kiểm soát độ sâu, nước, đất thải và biện pháp bảo vệ theo thiết kế.
Phần móng chỉ được thi công theo hồ sơ kết cấu phù hợp nền đất. Trước khi đổ hoặc lấp, các công tác khuất cần được kiểm tra, ghi hình, đo vị trí và nghiệm thu theo yêu cầu áp dụng.
- Lưu ảnh hiện trạng trước và sau đào móng.
- Rà bản vẽ móng và biện pháp thi công.
- Không lấp/đổ khi chưa kiểm tra phần khuất.
2. Thi công cột, dầm và sàn chịu lực
Khung công trình được triển khai theo biện pháp và thiết kế kết cấu. Các công tác quan trọng gồm vật tư, cốp pha, chống đỡ, cốt thép, chừa lỗ kỹ thuật, đổ và bảo dưỡng bê tông.
Người không có chuyên môn không nên tự quyết định thay đường kính thép, bỏ đai hoặc tháo chống sớm. Công tác có nguy cơ ảnh hưởng an toàn phải được kiểm tra bởi người phụ trách phù hợp.
- Kiểm tra hồ sơ và vật tư trước đổ.
- Lưu nhật ký, mẫu/biên bản theo yêu cầu.
- Quản lý tháo chống và chất tải sau đổ theo biện pháp.
3. Xây tường, trát và bố trí đường ống
Sau khung kết cấu, xây tường, tạo ô cửa và đặt các tuyến điện nước theo bản vẽ. Các rãnh và hộp kỹ thuật phải được phối hợp để tránh đục cột, dầm hoặc cắt cấu kiện chịu lực không được phép.
Chụp lại vị trí ống/dây âm trước khi trát hoặc ốp lát giúp sửa chữa về sau. Vật tư và vị trí thiết bị cần được chốt sớm để tránh lắp hệ thống hai lần.
- Đối chiếu kích thước ô cửa và tường.
- Không khoan cắt kết cấu tùy ý.
- Lưu ảnh tuyến điện nước trước khi che.
4. Chống thấm và kiểm tra phần ẩm ướt
Nhà vệ sinh, mái, sân thượng và các vị trí tiếp xúc nước cần có phương án chống thấm phù hợp. Quy trình gồm chuẩn bị bề mặt, xử lý chi tiết, thi công lớp vật liệu, bảo dưỡng và thử theo yêu cầu.
Không ốp lát che kín khi công tác chống thấm chưa được kiểm tra. Nếu có lỗi, phải xử lý nguyên nhân và thử lại; lớp gạch đẹp không chứng minh sàn không thấm.
- Lập danh sách vị trí cần chống thấm.
- Có kết quả thử và ảnh trước hoàn thiện.
- Chốt trách nhiệm bảo hành hệ chống thấm.
5. Hoàn thiện bề mặt và lắp thiết bị
Sơn, ốp lát, cửa, lan can, thiết bị vệ sinh, đèn và đồ cố định cần tuân thủ thứ tự để hạn chế hư hại công tác đã hoàn thành. Vật tư đưa vào lắp phải khớp bảng đã duyệt hoặc có thay đổi bằng văn bản.
Tại giai đoạn này dễ phát sinh nâng cấp thẩm mỹ hoặc đổi cấu hình thiết bị. Hãy ghi phần tăng/giảm ngân sách và xác nhận trước khi thi công, không dồn toàn bộ tranh luận đến quyết toán cuối.
- Rà mẫu, quy cách vật liệu theo từng phòng.
- Kiểm tra độ hoàn thiện, an toàn, vận hành thiết bị.
- Ghi nhận thay đổi và người duyệt.
6. Kiểm tra tổng thể và bàn giao sử dụng
Khi phần xây dựng hoàn tất, cần chạy thử điện nước, kiểm tra thoát nước, cửa, ổ khóa và các vị trí đã sửa lỗi. Những công việc chưa đạt được đưa vào danh sách tồn tại với hạn khắc phục.
Bàn giao không chỉ là nhận chìa khóa. Chủ nhà nên nhận hồ sơ hoàn thành cần thiết, hướng dẫn vận hành, bảo hành thiết bị và các thông tin cần cho bảo trì, rồi đối chiếu thanh toán sau nghiệm thu.
- Lập danh sách tồn tại có người và hạn sửa.
- Nhận mã thiết bị, sơ đồ kỹ thuật, hướng dẫn sử dụng.
- Xác nhận phạm vi bàn giao và giá trị đã nghiệm thu.
Bảng theo dõi 6 giai đoạn thi công
Các giai đoạn có thể chồng lấn phù hợp biện pháp, nhưng các điểm kiểm tra phải hoàn thành trước khi che khuất.
| Mốc / đầu việc | Việc cần đối chiếu | Bằng chứng nên lưu |
|---|---|---|
| Chuẩn bị/móng | Ranh, cao độ, công tác khuất | Ảnh hiện trạng, biên bản nghiệm thu |
| Khung | Vật tư, thép, cốp pha, bê tông | Nhật ký, phiếu kiểm tra trước đổ |
| Tường và MEP âm | Tuyến ống, ô cửa, kỹ thuật | Ảnh trước trát/che ống |
| Chống thấm | Chi tiết, thử nước | Kết quả kiểm tra, biên bản |
| Hoàn thiện | Vật tư, cửa, thiết bị | Danh mục duyệt và kiểm tra |
| Bàn giao | Vận hành, tồn tại, bảo hành | Biên bản, hồ sơ kỹ thuật |
Không sử dụng bảng để tự kiểm định kết cấu; các công việc kỹ thuật phải có người chịu trách nhiệm phù hợp.
Câu hỏi thường gặp
Làm xong phần thô có nghĩa nhà đã đi đủ điện nước?
Không mặc định; mỗi hợp đồng quy định phạm vi thô khác nhau, cần đọc bảng vật tư và công việc.
Khi nào có thể ốp gạch nhà vệ sinh?
Sau khi công tác chống thấm và hệ thống liên quan được kiểm tra theo hồ sơ/biện pháp áp dụng.
Có cần lưu ảnh các giai đoạn?
Nên lưu ảnh có ngày và vị trí nhất là phần khuất để thuận lợi cho kiểm tra, bảo trì về sau.